This text is replaced by the Flash movie.
Kennis

Het HAK Groente-instituut heeft de volgende informatie voor u geselecteerd.

Informatie gericht op consumenten:

Informatie gericht op gezondheidsprofessionals:

  • Achtergrondartikelen over groente en gezondheid voor professionals.
  • Wetenschappelijke rapporten, studies en publicaties over groente en gezondheid voor professionals.

Indien u informatie wilt toevoegen aan deze lijst kunt u dit via het reactieformulier  aan ons toesturen.

Documenten
Nieuwsbrief januari 2013
Recept: Rode bieten met haring salade
Zoutreductie bij HAK bijna afgerond
In 2008 begon HAK aan het verminderen van de hoeveelheid zout in haar producten. Eind 2012 is dit traject zo goed als afgerond. ‘De zoutgehaltes die we hebben bereikt worden nu overgenomen door andere producenten van vers verwerkte groenten’, aldus productontwikkelaar Ilse van der Voort in een interview in het tijdschrift Voedingsmiddelentechnologie.

Download document

Peulvruchten verkleinen risico voor hart- en vaatziekten bij diabetespatiënten
Uit nieuw onderzoek blijkt dat een dieet dat rijk is aan peulvruchten bij mensen met diabetes type 2 de risicofactoren op hart- en vaatziekten iets meer verkleind dan een dieet dat rijk is aan volkorengraanproducten. Het eten van peulvruchten is voor mensen met diabetes type 2 dus mogelijk een interessante optie.

Download document

Nog meer redenen om voldoende groenten aan de maaltijd toe te voegen
Groenten bij de maaltijd is niet alleen gezond. Door groenten toe te voegen aan de maaltijd wordt de bereider gezien als een betere kok én als een beter mens, aldus een publicatie in het tijdschrift Public Health Nutrition.

Download document

Feit of fabel? Rauw is gezonder dan gekookt?
Er zijn nog steeds veel mensen die denken dat groenten en fruit het best rauw gegeten kunnen worden omdat koken de hoeveelheid vitaminen, mineralen e.d. zou verminderen, waardoor de groente minder gezond wordt.

Download document

Gezond eten is geen kwestie van geld
Een gezond en gevarieerd voedingspatroon is voor iedereen mogelijk. In tegenstelling tot wat veel consumenten denken, hoeft gezond eten niet duurder te zijn dan ongezond eten. Kiezen voor gezond kan eenvoudig: door minder uit te geven aan duurdere producten als vlees en kaas en meer aan groente en fruit. Gezond eten is dus geen kwestie van geld, maar van de juiste keuze.

Download document

Nieuwsbrief oktober 2012
RECEPT: Bladspinazie-courgettesoep met reepjes gerookte zalm
Waar of niet waar? Stelling: ‘Peulvruchten passen in een afslankdieet’
Veel mensen denken dat peulvruchten niet in een afslankdieet passen vanuit de veronderstelling dat je van peulvruchten dik wordt. Maar klopt dat wel? Lees verder in document.

Download document

Meer groenten en fruit: minder obesitas
Van de tien Amerikaanse staten in de Verenigde Staten met de hoogste obesitas cijfers staan er 7 in de top tien van laagste groente- en fruitconsumptie. Dit blijkt uit het rapport van Trust for America's Health (TFAH) en de Robert Wood Johnson Foundation (RWJF). Het rapport geeft aanbevelingen hoe de obesitas epidemie in de VS bestreden zou kunnen worden, oa. gericht op het stimuleren van een gezonder eetpatroon bij kinderen door hun groente en fruitconsumptie te verhogen en meer lichamelijke activiteit te stimuleren. Lees verder in document.

Download document

Biologische groenten niet aantoonbaar gezonder
Er is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs dat biologisch voedsel gezonder is dan regulier voedsel. Dat concluderen onderzoekers van de Stanford University na een analyse van de resultaten van 240 onderzoeken die in de afgelopen 45 jaar zijn gepubliceerd. Deze studie is de grootste analyse die ooit op dit gebied is gehouden. Het werd gepubliceerd in het vakblad Annals of Internal Medicine. Lees verder in document.

Download document

Ouderschap leidt niet tot betere eetgewoonten
Vaak wordt verondersteld dat ouderschap leidt tot een gezonder eetpatroon. Onder andere omdat ouders een goed voorbeeld willen geven aan hun kinderen. Tot dusver was er echter weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit fenomeen. Amerikaanse onderzoekers zochten het uit en kwamen tot een verrassende conclusie: ouderschap blijkt niet tot betere eetgewoonten te leiden. Lees verder in document.

Download document

Bonen zijn gezond
Bonen, bonen en nog eens bonen. Deze kleine peulvruchten zijn zo ingeburgerd dat je ze vaak gedachteloos op je bord schept. Geheel onterecht! De bonen bevatten namelijk stuk voor stuk super goede voedingsstoffen die van invloed zijn op je gezondheid.

Download document

Rol van groenten en fruit bij preventie hart- en vaatziekten
Prof. Dr. Ir. Frans J. Kok, hoogleraar Humane Voeding aan de Wageningen Universiteit

Download document

Nieuwsbrief juli 2012
RECEPT: Lauwwarme linzensalade met kerstomaatjes
Lunchgerecht of voorgerecht voor 4 personen

Download document

Feit of fabel? ‘Vroeger zaten er meer vitamines in groente en fruit’
Veel mensen denken dat we met de groente en fruit van tegenwoordig minder vitamines binnenkrijgen dan vroeger. Een paar jaar geleden stond er een grote kop op een landelijk dagblad ‘vitamine weg uit groenten’. Maar is dat nou waar?

Download document

Woudrichemse schooljeugd gaat op Expeditie Lekker Fit!
Op 19 juni jl. is het convenant Expeditie Lekker Fit! ondertekend. Hierin is afgesproken dat leerlingen van zes basisscholen in de gemeente Woudrichem de komende 3 jaar een programma met activiteiten volgen om van alles te leren over gezonde voeding en lekker bewegen.

Download document

App voor het verhogen van de groente- en fruitconsumptie lijkt succesvol
Een coachende ‘App’ die mensen helpt om meer groenten en fruit te eten en om meer te bewegen, gekoppeld aan ‘incentives’ lijkt succesvol te zijn, aldus onderzoekers van de Northwestern University in Chicago. Het onderzoek werd gepubliceerd in Archives of Internal Medicine.

Download document

Goedkope groente en fruit stimuleert gezonde keuze
Gezonde voeding is relatief duur en hoge voedselprijzen kunnen vooral voor consumenten met een laag inkomen een drempel zijn gezonde voeding te kopen. Gezondheidswetenschapper Wilma Waterlander laat in haar promotieonderzoek zien dat het goedkoper maken van gezonde voeding hoogstwaarschijnlijk bijdraagt om gezondere voedingskeuzes te stimuleren. Ze promoveerde op 22 juni jl. aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Download document

HAK Oogstkalender
Wanneer worden welke groenten ingezaaid? Wanneer vindt de groeiperiode plaats? Wanneer worden de groenten geoogst en verwerkt?

Download document

TIPS
Hier enkele tips om gezond te eten zonder diep in de buidel te hoeven tasten. 1. Kies groenten van het seizoen Buiten het seizoen moeten de groenten uit verre landen of uit de kas komen. U betaalt dan ook voor het transport en de energie. Op de Groente- en fruitwijzer van het Voedingscentrum (http://webshop.voedingscentrum.nl/pdf/102.pdf) ziet u wanneer welke soort goed verkrijgbaar is. 2. Neem groente uit diepvries, pot of blik Groenten in pot en diepvries worden geoogst in ‘het seizoen’, als de groente het goedkoopst is. Het wordt na de oogst direct verwerkt en is het hele jaar door verkrijgbaar. Dit kan voordelig uitpakken op het moment dat verse groente duur is. Bovendien is de groente al schoongemaakt en bereid. U hebt er dus minder van nodig en het is gemakkelijker. Voor de vitamines en mineralen hoeft u het niet te laten. Tegenwoordig zijn groenten uit vriezer, pot of blik vrijwel net zo gezond als ‘vers’. 3. Schil, snijd en meng zelf of kies voor ‘verwerkt’ Gemixte, voorgesneden en voorverpakte groenten zijn een stuk duurder dan ‘losse’ groenten die u zelf snijdt en mengt. Vindt u gemak ook belangrijk of heeft u behoefte aan kleinere porties, dan zijn groenten uit diepvries, pot en blik een goedkopere en beter houdbare keus. U betaalt minder en hoeft bovendien minder weg te gooien. 4. Eet groente en fruit in plaats van ‘tussendoortjes’ Zelfs bij hoge prijzen leveren groenten en fruit per euro de meeste vitamines en mineralen en de minste calorieën. Bij veel prijzige tussendoortjes is dat net andersom! Door kostbare repen of koeken te verruilen voor tomaatjes, augurk, banaan of een appel slaat u dus twee vliegen in één klap. Zie ook: http://www.voedingscentrum.nl/nl/nieuws/besparen-op-je-boodschappen.aspx

Download document

RECEPT: Broccoli-Peultjes salade met veldertjes, radijsjes en cashewnoten
Voor 4 personen Bereidingstijd: 10 Minuten Ingrediënten • 1 pot HAK Fijn Selectie Peultjes (370ml) • 1 pot HAK Veldertjes (370ml) • broccoliroosjes (250g) • 10 radijsjes • 100g gezouten cashewnoten • 4 volkorenbroodjes • olijfolie of boter Voor de dressing: • 1 limoen, uitgeperst • cayennepeper • zout • 1 eetlepel vloeibare honing • 1 theelepel mosterd • olijfolie (extra vergine) Bereiding • Kook de broccoliroosjes 4 minuten in water met een beetje zout • Doe de broccoliroosjes in een vergiet, spoel kort af onder koud stromend water en laat goed uitlekken • Was de radijsjes en snijd ze in plakjes • Laat de HAK Peultjes en Veldertjes uitlekken Bereiding dressing: • Doe 3 eetlepels limoensap in een kommetje en roer er cayennepeper, zout, honing en mosterd door • Klop 5 eetlepels olijfolie door het limoensap • Doe de uitgelekte Peultjes, Veldertjes, broccoliroosjes en de plakjes radijs in een schaal • Meng met de dressing en strooi de cashewnoten erover Serveer de salade met de volkorenbroodjes met daarbij wat olijfolie of boter. Eet smakelijk!

Download document

NIEUWS VAN HAK: HAK Fruitsnack
HAK heeft eind 2011 een nieuw product voor kinderen geïntroduceerd: HAK fruitsnack. Het is er in twee varianten: Appel/Aardbei en Appel/Banaan. Het is een lekker en natuurlijk tussendoortje, gemaakt van 100% puur fruit. Er is geen suiker of zoetstof toegevoegd. HAK Fruitsnack is lekker als toetje na de maaltijd, maar ook erg handig als tussendoortje of voor mee naar school. Het zit in een vrolijk, kindvriendelijk knijpzakje. Een zakje van 90 gram komt overeen met 1 portie fruit en bevat 77 kcal per 100 gram. De hoeveelheid voedingsvezel is vergelijkbaar met die in verse appel en aardbeien. HAK Fruitsnack is verkrijgbaar in de supermarkt in een verpakking met 4 portieverpakkingen (knijpzakjes) van 90 gram.

Download document

Feit of fabel ? Groenten zijn duur
Het aanbod van groenten en fruit wisselt sterk, o.a. door de tijd van het jaar. Daardoor variëren ook de prijzen. Uit consumentenonderzoeken komt vaak naar voren dat mensen vinden dat groenten ‘duur’ vinden. Maar in hoeverre klopt dat met de werkelijkheid?

Download document

Diabetes type 2 door vitaminegebrek?
Obees maar toch ondervoed. Het klinkt tegenstrijdig. Toch blijken veel mensen met obesitas tekorten te hebben aan bepaalde vitamines en mineralen. Zo heeft 80-90% van de mensen met obesitas een tekort aan vitamine D. De kans op diabetes type 2 is circa 4x zo hoog is bij mensen met obesitas. In een recent gepubliceerde Amerikaanse review van de wetenschappelijke literatuur gingen de onderzoekers na wat de invloed van tekort aan vitamines en mineralen is op het ontstaan van diabetes type 2.

Download document

Broccoli en spruitjes tegen borstkanker?
Het eten van broccoli, spruitjes en andere groenten uit de kruisbloemenfamilie zou de kans om borstkanker te overleven verbeteren. Ook zou de ziekte minder vaak terugkomen. Dit blijkt uit een Chinese studie waarin vrouwen die borstkanker hebben gehad en veel kruisbloemige groenten aten werden vergeleken met vrouwen die weinig kruisbloemige groenten aten.

Download document

30% minder zout in verwerkte groenten in glas en blik
De Nederlandse producenten van vers verwerkte groenten die zijn aangesloten bij Vereniging van de Nederlandse Groenten- en Fruitverwerkende Industrie (VIGEF) hebben in 2010 en in 2011 de hoeveelheid zout in groenten in glazen poten en blik gemiddeld met ruim 30% verlaagd ten opzichte van 2009. Verwerkte groenten dragen in totaal voor zo'n 15% bij aan de totale groenteconsumptie van de Nederlander.

Download document

Nieuwsbrief februari 2012
De HAK Groente-Instituut nieuwsbrief van februari 2012 met in dit nummer: - Kinderen eten nog steeds te weinig groente en fruit - Groente- en fruit-consumptie in Europa - Meer groente eten verlaagt risico op borstkanker - Peulvruchten onder de loep - Waar of niet waar? - Voedselverspilling te lijf - Nieuws uit de keuken van HAK - Recept: Wraps met boontjes, paprika en augurk

Download document

Nieuwsbrief september 2011

De HAK Groente-Instituut nieuwsbrief van september 2011 met in dit nummer:

Minder natrium in combinatie met meer kalium verlaagt risico op sterfte aanzienlijk

"Verborgen groenten" verminderen de energie-inname en verhogen de groenteconsumptie

Peulvruchten, bruine rijst, gekookte groene groenten en gedroogd fruit kunnen mogelijk risico op darmkanker verlagen

Maag én hoofd van invloed op honger en verzadiging

Recept: Veldertjes met kip en pesto

Download document

Nieuwsbrief april 2011

De HAK Groente-Instituut nieuwsbrief van april 2011 met in dit nummer:

Kinderen onderschatten hun groenteconsumptie

Richtlijnen Voedselkeuze 2011: Wijzigingen t.a.v. groente

Bonen, erwten, linzen en de rest: peulvruchten a gogo

HAK Bruine bonenactie succesvol

Recept: Voor bij het Paasontbijt: Wortelbrood met Tijm en Bietenbrood met komijn

Download document

Samenvatting Proefschrift - Groenten en fruit irt antistollingsmiddelen door Eva Rombouts

Hogere vitamine K inname leidt tot stabielere antistolling


Mensen die antistollingsmedicijnen slikken én zorgen voor een hoge vitamine K inname via de voeding, hebben minder schommelingen in de bloedstolling vergeleken met patiënten die een lage inname van vitamine K hebben. Vitamine K komt met name voor in groene groenten, zoals boerenkool en spinazie.

Download document

Nieuwsbrief december 2010
dit nummer:
Rauwe én bewerkte groenten en fruit beschermen tegen hartinfarct
Jury Jaarprijs Voedings-centrum 2010 over HAK 0% toegevoegd zout
"Groente gaat het helemaal worden de komende 5 jaar"
10 populairste groenten
Recept: HAK Appelmoescake

Download document

Bewerkte groenten en fruit ook gezond
WAGENINGEN - Groente uit een pot, sap uit een pak en alle andere vormen van bewerkte groente en fruit zijn wel gezond. Dat zegt voedingsdeskundige Linda Oude Griep van de afdeling Humane Voeding van de Wageningen University.

Download document

Bewerkt groenten en fruit toch gezond
Niet alleen verse, maar ook bewerkte groenten en fruit verlagen het risico op een hartaanval. Dat meldt voedingsonderzoeker Linda Oude Griep die daarvoor putte uit gegevens van het RIVM.

Download document

Groente in glasverpakking meer pluggen
Meer consumenten geven de voorkeur aan voeding en dranken in glasverpakking. In Nederland geldt dat voor 75%, in Europa zelfs voor 84% van de consumenten.
Verpakking in glas is beter voor de gezondheid en het milieu, zo vinden de consumenten op basis van het onderzoek (European Packing Survey) dat in september 2010 is verricht door TNS.

Download document

HGI Nieuwsbrief oktober 2010
In dit nummer: Diëtistenmiddagen groot succes; Gezonde gemaksgroente; "Goed zout" draagt bij aan betere bloeddruk; HAK Groente Instituut en WUR; Biologisch niet gezonder; Invloed eerste fruit- en groentehapjes op smaakvoorkeur; "Wist-je dat ...." en recept: Taartje met rode kool, hazelnoot en feta

Download document

Consument went snel aan minder zout

Consumenten wennen snel aan minder zout. Na het eten van minder zoute soep wordt zoute soep ‘te zout’ gevonden. Andersom wordt minder zoute soep als ‘smakelozer’ ervaren als eerst zoute soep is gegeten.

Lees verder op het download document.

Download document

Nederlanders eten onvoldoende vezels
De kans is groot dat je te weinig vezels eet. Uit onderzoek van de Maag Lever Darm Stichting blijkt namelijk dat 90 procent van de Nederlanders onvoldoende vezels binnenkrijgt. Daarom vinden de Nationale Vezelweken van 8 tot en met 25 september 2010 plaats.

Download document

Groenten in diepvries, glas of blik boordevol vitamines door snelle verwerking
Uit onderzoek van het Britse Instituut voor Voedselonderzoek blijkt dat verwerkte groenten soms meer voedingsstoffen bevatten dan verse groenten. Verwerkte groenten hoeven vaak alleen nog maar even te worden opgewarmd. Groenten in diepvries, glas of blik zijn vaak niet meer dan vijf uur onderweg. Ze maken het gemakkelijk om de aanbeveling van 2x2 (2 ons groenten en 2 keer fruit) per dag te halen. Verse groenten worden thuis namelijk nog al eens te lang bewaard. Overigens leveren groenten, of ze nu vers zijn of verwerkt veel belangrijke vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen.

Groenten uit diepvries, glas of blikverpakkingen, worden direct na de oogst verwerkt, zodat de voedingsstoffen optimaal behouden blijven. Uit het Britse onderzoek naar verschillen in voedingsstoffen tussen diepvriesgroenten en verse groenten blijkt onder andere dat sperziebonen 16 dagen na de oogst 55% van de oorspronkelijke vitamines bevatten. Bij broccoli en bloemkool is dat 75%.

Gemiddeld zijn verse groenten in de winkel 9 dagen ‘oud’. De meeste mensen denken echter dat ze slechts 4 dagen oud zijn. Als de groenten na aankoop nog even in de groentelade liggen, kan de tijd tussen oogst en consumptie oplopen tot wel 2 weken. In die tijd gaan voedingsstoffen, zoals vitamines, verloren.

Ondanks de verliezen bij bewaren leveren groenten belangrijke vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen. Uit talloos wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het eten van voldoende groenten en fruit veel goeds biedt voor de gezondheid. In een gezonde voeding hoort daarom minstens 2 ons groenten per dag.

Voor informatie over verwerkte groenten, tips en recepten: www.verwerktegroenten.nl

Download document

HAK groenten: minder zout
Giessen, 27 oktober 2009 - HAK heeft met ingang van de zomeroogst 2009 het zoutgehalte in groenten en peulvruchten met minimaal 25% verlaagd. Dit met behoud van de pure smaak. Op het HAK-etiket leest de consument ‘minder zout – pure smaak’.

HAK groenten met minder zout bevatten nu gemiddeld nog maar 210 mg natrium per 100 gram. Dat is ongeveer 0,5 g zout per 100 gram. Zelf voegt de consument gemiddeld meer zout toe bij het koken van groenten.

Een gezond leven begint bij gezonde voeding. Minder verzadigd vet, suiker en zout en veel groente en fruit helpen daarbij. Het is beter niet meer dan 6 gram zout per dag binnen te krijgen. Veel mensen in Nederland zitten daarboven. Voor onze gezondheid zouden we dus wat minder zout moeten eten, dat helpt de bloeddruk te verlagen.

Peter van de Broek (Voedingscentrum): ”De 25% zoutreductie in groente is een goede 1ste stap aan een bijdrage aan gezonder eten en gezonder leven.”

Groenten bevatten veel kalium, goed voor een gezonde bloeddruk. “Dus naast minder zout is juist het eten van voldoende groente een gezonde keuze en een mooie stap naar Het Nieuwe Eten”, volgens Peter van de Broek van het Voedingscentrum.

HAK heeft de site www.minderzoutpuresmaak.nl geopend. Op deze site lees je alles over de effecten van zout op de gezondheid en smaak van groenten en geeft voedingskundige Yneke Vocking, bekend als coach van het tv-programma ‘ De Afvallers’, advies om minder zout te eten. Je kunt ook zelf checken of je teveel zout eet door de Zouttest te doen.

Download document

Verwarrende berichtgeving over relatie groente- en fruitconsumptie en dikkedarmkanker

Mensen die veel groente en fruit eten, blijken 20 tot 25 % minder kans te hebben op het ontwikkelen van dikkedarmkanker dan mensen die dit weinig doen. Dit geldt echter alleen voor mensen die niet roken. Voor rokers lijkt het eten van groente en fruit de kans op dikkedarmkanker juist te verhogen, aldus een studie die is uitgevoerd door het RIVM. Diverse media vormden deze resultaten echter om tot voor de consument verwarrende berichten , zoals 'Groente-etende rokers grotere kans op kanker' (Telegraaf) en 'Kanker door groente' (Spits). Het Voedingscentrum benadrukt op haar website echter dat het eten van groenten en fruit talloze grote voordelen heeft, ook voor rokers: het kan hart- en vaatziekten helpen voorkomen, het verlaagt de bloeddruk en dankzij de vezels en de weinige calorieën helpen groente en fruit je op gewicht te blijven. Stoppen met roken is uiteraard nog beter voor de gezondheid.


In Nederland neemt dikkedarmkanker, na borstkanker, de tweede positie van meest voorkomende kankervormen in. Het RIVM analyseerde de gegevens van het EPIC onderzoek (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition) . Hierbij zijn ongeveer 500.000 Europeanen ondervraagd over hun eetgewoonten, rookgedrag en andere leefgewoonten en daarna zo’n 8,5 jaar gevolgd. Mensen die 600 gram of meer groente en fruit per dag zeiden te eten, blijken 20 tot 25 % minder kans te hebben op het ontwikkelen van dikkedarmkanker dan mensen die 220 gram of minder eten. Dit werd echter alleen gezien voor mensen die niet roken. Voor rokers lijkt het eten van groente en fruit de kans op dikkedarmkanker juist te verhogen. Bescherming tegen dikkedarmkanker door het eten van groente en fruit lijkt dus af te hangen van het rookgedrag.

Eerdere studies hebben geen of zwakke relaties laten zien tussen het eten van groente en fruit en het risico op dikkedarmkanker. De meeste van deze studies onderzochten deze relatie echter niet apart voor rokers en niet-rokers. De tegengestelde effecten bij rokers en niet-rokers, die gezien werden in de EPIC studie, kunnen mogelijk de afwezigheid van een beschermend effect van groente en fruit op dikkedarmkanker in de literatuur verklaren.

Ondanks de omvang van de EPIC studie, zal meer onderzoek nodig zijn om deze bevinding te ondersteunen. Wanneer het volksgezondheidbeleid om te stoppen met roken verder versterkt zou worden, dan hebben nog meer mensen baat bij het beschermende vermogen van groente en fruit op de ontwikkeling van dikkedarmkanker.

Link naar de publicatie van het onderzoek van het RIVM

16 april 2009

Download document

Consumentenbond: verse en verwerkte groenten bevatten even veel vezels
Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat broccoli de meest vezelrijke groente is. Op een gedeelde tweede plaats staan sperziebonen, bospeen en rode kool. Ook blijkt uit het onderzoek dat groenten in glas en blik even veel vezels bevatten als verse groenten.

De Consumentenbond onderzocht vijftien groenten en veertien soorten fruit op het vezelgehalte. Voedingsvezels hebben een positief effect op de gezondheid. Vezels zijn belangrijk voor een goede stoelgang en gezonde spijsvertering. Vezels hebben daarnaast een hongerstillend effect en een hoge vezelconsumptie verlaagt de kans op hart- en vaatziekten. Het advies van de Gezondheidsraad is om dagelijks dertig tot veertig gram vezels te eten. Slechts weinig Nederlanders halen deze dagelijkse aanbevolen hoeveelheid vezels. Zelfs voor mensen die heel gezond eten, is het moeilijk om dertig tot veertig gram vezels per dag te eten. Behalve groente en fruit zijn ook volkoren producten en peulvruchten rijk aan vezels.

Groente
Broccoli is de meest vezelrijke groente: per portie van 150 gram bevat het 4,5 gram vezels. Bospeen, rodekool en sperziebonen staan op de tweede plaats met 3,8 gram vezels per portie. Tomaat, witlof en ijsbergsla komen als minst vezelrijke groenten uit deze test. Groenten uit glas en blik blijken evenveel vezels te bevatten als verse groente. Door groente te koken, neemt het vezelgehalte dus niet af. Groenten uit glas en blik worden door veel mensen ten onrechte als ‘minder gezond’ beschouwd. Uit eerder onderzoek is al gebleken dat het vitaminegehalte in blikgroente ook vergelijkbaar is met dat van verse groente.

Fruit
Bij de fruitsoorten komt de handsinaasappel als het meest vezelrijk uit de test, gevolgd door de mango en de peer met schil.

Bron: Gezondgids, Consumentenbond

Download document

Invloed van bereiden en bewaren op nutriëntgehalte van groenten

Op 18 november jl. organiseerde de Dietisten Coöperatie Nederland (DCN) in samenwerking met het HAK Groente Instituut een symposium over het onderwerp 'Alle groenten zijn gezond'.

Prof. dr. ir. Koen Dewettinck van de Universiteit Gent gaf een overzicht van wat er vanuit wetenschappelijk onderzoek bekend is over het effect van bewaren en bereiden op de voedingskundige samenstelling van groenten.

Zijn belangrijkste conclusies zijn:

Zowel verse groenten als groenten uit pot, blik of diepvries zij belangrijke leveranciers zijn van waardevolle nutiënten (vezels, vitaminen, mineralen).

Al direct na de oogst zijn er echter grote verschillen tussen nutrientgehalten. Raskeuze, grondsoort, oogstmoment e.d. spelen daarbij een rol. In het verleden is door telers vaak vooral vanuit oogstoptimalisatie gedacht, niet vanuit nutientoptimalisatie. Hier liggen nog mogelijkheden voor verbetering.

Na de oogst lopen met name diverse wateroplosbare bioactieves stoffen, waaronder vitamine C, snel terug. Zo blijkt dat er in sperziebonen 3 dagen na de oogst nog maar 40% van het oorspronkelijke vitamine C gehalte aanwezig is. Bij het vetoplosbare betacaroteen blijkt de terugloop in deze fase geen noemenswaardige vormen aan te nemen

Door blancheren worden de enzymen die de terugloop van bepaalde nutrienten teweegbrengen grotendeels geinactiveerd. Het industriele blancheerproces van groenten, dat door de productenten van diepvriesgroente en conservengroenten wordt toegepast, kan met het oog op behoud van nutriënten nog verder geoptimaliseerd worden, aldus Dewettinck.

Natuurlijk heeft ook de bereidingswijze voor consumptie effect op het nutriëntgehalte.
In grootkeukens heeft bereiding van groenten met stoomtechniek de beste effect op het nutriëntgehalte. Au bain marie bereiding en bewaring leidt tot de grootste verliezen van vitamine C. De factor 'tijd' speelt daarbij een belangrijke rol.

Bij bereiding van groente in de thuissituatie blijkt dat veel mensen groenten te lang koken in te veel water. Met het oog op het behoud van wateroplosbare nutrienten heeft bereiding met microgolf, kort roerbakken en stomen het beste resultaat op het nutriëntgehalte.

 

 

Download document

Flinke stijging groenteconsumptie bij kinderen

Kinderen uit de families met ouder(s) die overgewicht hebben en deelnamen aan een onderzoek naar de invloed van voeding op gewichtshandhaving na gewichtsverlies, gingen bijna 40% meer groenten eten. De groenteconsumptie van de kinderen kwam hiermee gemiddeld op 100 g/dag. Een groot deel van deze toename in groenteconsumptie bij de kinderen was het gevolg van het feit dat de kinderen meer verwerkte groenten (uit glas/blik) zijn gaan eten. De groenteconsumptie van de kinderen was ook na 1 jaar nog op hetzelfde verhoogde niveau. De aanbevolen hoeveelheid groente voor kinderen van 9 tot 13 jaar is 150-200 g/dag.

Andere in het oog springende bevindingen uit dit onderzoek zijn:
• Minder dan 10% van de groente wordt buiten de warme maaltijd gegeten.
• Er worden weinig peulvruchten gegeten.
• Groenten leveren een zeer beperkte bijdrage (ca.2%) aan de totale industrieel toegevoegde zoutinname.

Het bovenstaande blijkt uit onderzoek van de Universiteit Maastricht, waarbij in het kader van de Europese ‘ Diogenes studie’ is onderzocht wat de invloed van verschillende voedingspatronen is op gewichtshandhaving na gewichtsverlies in families waarvan de ouder(s) overgewicht hebben. Hierbij werd ook geanalyseerd hoe de groenteconsumptie zich ontwikkelt en wat de invloed van de groenteconsumptie is op handhaving van gewichtsverlies. Na een gewichtsreductieperiode van 8 weken zijn families random verdeeld over 5 dieetgroepen. Gedurende 6 maanden konden zij een groot deel van hun boodschappen gratis halen bij een speciaal daarvoor ingerichte projectwinkel. In de daarop volgende 6 maanden deden zij hun boodschappen weer in hun eigen winkels. In totaal deden er 124 volwassenen en 137 kinderen tussen 5 en 18 jaar mee aan het Nederlandse deel van de Diogenes studie.

De resultaten werden gepresenteerd door prof dr. Marleen van Baak, bijzonder hoogleraar Fysiologie van obesitas aan de Universiteit Maastricht tijdens het symposium ‘ Alle groenten zijn gezond’ dat de Diëtisten Coöperatie Nederlands op 18 november jl. organiseerde, in samenwerking met het HAK Groente Instituut.

Download document

Vezels goed voor het hart

Mannen van boven de veertig die veel vezels eten, hebben minder kans op een hartaanval. Iedere extra tien gram aan vezels in de voeding verlaagt de kans op sterfte aan een hartziekte met zeventien procent. Dat stellen onderzoekers van Wageningen UR en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in de American Journal of Clinical Nutrition.

Voedingsvezels zitten met name in volkoren producten, groente en fruit, vertelt onderzoeker ir. Martinette Streppel, die begin volgend jaar op haar voedingsonderzoek hoopt te promoveren. De onderzoekers hadden verwacht dat oudere mannen die door de jaren heen vezelrijk hebben gegeten, minder kans hebben op sterfte door coronaire hartziekten, die het gevolg zijn van aderverkalking. ‘Het verrassende is dat de vezels op relatief korte termijn het risico op sterfte aan deze hartziekten verlagen’, aldus Streppel. ‘Daarnaast zagen we geen verschil in het effect van vezel uit graanproducten, groente of fruit.’

Haar onderzoek maakt deel uit van de in voedingskringen befaamde ‘Zutphen-studie’, een langdurig onderzoek onder veertienhonderd mannen in Zutphen naar de relatie tussen voeding en hart- en vaatziekten. De mannen van boven de veertig werden tussen 1960 en 2000 zeven keer ondervraagd over hun eetpatroon. Verder werd de sterfte door hart- en vaatziekten bij de veertigplussers bijgehouden. Eerder bleek hieruit al dat consumptie van vis, groente en fruit de kans op hart- en vaatziekten verkleint.

‘Het voordeel van deze studie is dat je meerdere meetmomenten hebt’, zegt Streppel. ‘In veel voedingsonderzoek wordt slechts op één moment het voedingspatroon vastgesteld om die te relateren aan het ziektebeeld tien of vijftien jaar later. Door de meerdere meetmomenten konden we zowel het korte- als langetermijneffect van de voeding analyseren.’

Bron: Wageningen Universiteit en Researchcenter

Download document

Tip van een collega-diëtist: groente voor de middagdip
Naar aanleiding van de diëtistenmiddag op 11 september 2008 ontvingen het HAK Groente Instituut van diëtiste Janny Meijles de volgende tip:


“De meeste mensen die ik in mijn praktijk zie, willen afvallen. Nu ging de discussie bij de dietistenmiddag op 11 september voornamelijk over de groenten bij de warme maaltijd. Ik zou graag zien dat groenten meer gepromote worden als gezonde caloriearme snack. Ik raad mensen bijvoorbeeld aan om tegen 5 uur als ze van hun werk thuis komen even snel wat wokgroenten te wokken en daar een lauwwarme salade van te maken. Dit voorkomt snaaigedrag tijdens het koken. Dat helpt ook als mensen door sport e.d. later gaan eten. Zelf was ik tot nu toe niet zo met potjes bezig. Maar daar ga ik nav de diëtistenmiddag nu wel wat meer mee doen

Mijn tip aan HAK: maak een reclame waarin iemand een potje opentrekt voor de ‘middagdip’.”

Download document

Groente-inspiratie bij diëtistenmiddag HAK

Zorgen dat mensen meer groenten gaan eten, is vaak zo gemakkelijk nog niet. Om nieuwe ideeën op te doen hoe dat voor elkaar te krijgen, organiseerde het HAK Groente Instituut op 11 september jl. een diëtistenmiddag bij HAK te Giessen.

De ruim 30 deelnemende diëtisten wisselden ideeën uit hoe de groenteconsumptie gestimuleerd kan worden. Daarbij kwam duidelijk naar voren dat diëtisten hun cliënten vaak adviseren onbeperkt groenten te eten maar dat mensen er moeite mee hebben om de geadviseerde 150 – 200 gram daadwerkelijk te consumeren. Andere momenten om groente te eten, buiten de warme maaltijd, zouden daarbij een stap in de goede richting zijn. Borreltijd, lunch en tussendoortjes bieden kansen. Ook hebben cliënten vaak behoefte aan meer kennis over de praktische basistechnieken van groentebereiding zoals koken, bakken, stomen en wokken. Makkelijke, snelle en inspirerende recepten voor maaltijden op basis van zowel verse groenten als verwerkte groenten zijn daarbij van belang. Tijdens de middag werd ook een rondleiding gegeven door de HAK fabriek waarbij bleek hoe snel de groente na de oogst verwerkt wordt en met hoeveel zorg ieder potje groente wordt bereid en op kwaliteit wordt gecontroleerd. Tenslotte bereidde Yneke Vocking, onder andere bekend van haar columns en recepten in de Telegraaf, een aantal gemakkelijke en inspirerende ‘anti-pasti’ op basis van zowel verse groenten als groenten uit glas, die met smaak werden geproefd.
Wil jij geïnformeerd worden over wanneer de volgende diëtistenmiddag plaats zal vinden? Meld je dan aan bij Corrine van den Boogaard via info@hakgroente-instituut.nl. Voor deelname aan de diëtistenmiddag ontvang je 3 studiepunten.

Download document

Sterke verlaging risico op hartinfarct door voeding met veel groenten en peulvruchten

Een voedingspatroon met veel groenten, fruit en plantaardige vezels reduceert bij gezonde vrouwen het riscio op een hartaanval met bijna 1/4e. Uit een groot epidemiologisch onderzoek onder 88.000 gezonde Amerikaanse vrouwen van middelbare leeftijd, met een looptijd van 24 jaar, blijkt dat een voedingspatroon dat rijk is aan groenten en plantaardige eiwitten (bv. peulvruchten) maar relatief arm aan dierlijke eiwitten en dierlijk vet ook het risico op een herseninfarct met ruim 18% laat afnemen.

Bij de onderzoeksgroep werd gekeken in hoeverre hun voedingsgewoonten overeen kwamen met het zgn. DASH dieet (=Dietary Approaches to Stop Hypertension), dat rijk is aan fruit, groenten, volkoren producten, vetvrije zuivelproducten en plantaardige eiwitten uit noten en peulvruchten.
Dat mensen met een verhoogde bloeddruk baat hebben bij een gezond dieet, was al langer bekend. Het nieuwe onderzoek, dat werd gepubliceerd in de Archives of Internal Medicine, levert het sterkste bewijst tot nu toe dat het ook voor gezonde vrouwen met een normale bloeddruk zinvol is om hun voedingsgewoonten onder de loep te nemen. En alhoewel in het onderzoek alleen naar het effect bij vrouwen is gekeken, verwachten de onderzoekers dat het effect bij mannen vergelijkbaar is.

Link naar het volledige artikel in de Archives of Internal Medicine

Download document

Bericht: Gezond eten onbetaalbaar?
Gezonde en verse voeding zoals groenten en fruit wordt onbetaalbaar voor mensen met een laag inkomen. Dat zeggen enkele voedingsdeskundigen, waaronder Jaap Seidell en budgetorganisaties. Seidell, verbonden als hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, ziet het prijsverschil tussen gezond en ongezond eten steeds groter worden.

Subsidie
Door schaalvergroting en massaproductie kunnen de prijzen van fastfood en voorverpakte maaltijden laag blijven. Voor agf is dat niet het geval, aldus Seidell in het Dagblad van het Noorden. Seidell constateert dat mensen met een laag inkomen vaker geneigd zijn goedkope producten te kopen, die over het algemeen vetter, calorierijker en zouter zijn.  Hij vindt dat groente en fruit gesubsidieerd moeten worden, zodat ze ook voor lagere inkomens betaalbaar blijven.

Minimuminkomen voldoende
De budgetorganisatie NIBUD heeft becijferd dat een echtpaar zonder kinderen dagelijks ongeveer 9,60 euro kwijt is aan drie gezonde maaltijden en een enkel tussendoortje. Volgens het NIBUD is een miminuminkomen in principe genoeg om gezond te eten. Maar voorwaarde is wel dat mensen de weg weten naar álle inkomensondersteunende regelingen.

'Niet te betalen'
De GGD in Zuid-Limburg ziet in de praktijk dat mensen die in de schuldhulpverlening zitten, niet langer toekomen aan de dagelijkse hoeveelheid gezonde voeding. Mieke Steenbakkers, beleidsmedewerker GGD Zuid-Limburg: 'Twee keer fruit per dag is niet meer te betalen. Dus we adviseren nu maar een glas ongezoet vruchtensap te drinken. Verse groente gaat ook niet meer altijd, dus dan maar uit blik. Dat is beter dan geen groente.'

Bron: EVMI

Download document

Artikel: Consumentenbond:

In de Consumtengids van februari 2008 staat een artikel over de voordelen van 'Gezondheid op voorraad'. Hierin wordt de vraag beantwoord of het terecht is dat verse groenten een gezonder imago hebben dan verwerkte groenten in pot, blik op diepvries. De Consumentenbond laat hier geen misverstand over bestaan: de voedingswaarde van producten uit pot, blik en diepvries is vergelijkbaar met de voedingswaarde van 'verse' groente. Ook wordt ingegaan op de voordelen van groenten in glas, blik en diepvries, o.a de snelle verwerking na de oogst, de gunstige prijs en omdat er geen snijverlies is door schillen en schoonmaken, is 200 gram daadwerkelijk 200 gram.

Wel geeft de Bond aan dat groenten in glas en blik meer zout bevatten dan diepvriesgroenten en verse groenten. Maar daar staat weer tegenover dat glas- en blikgroenten veel langer houdbaar zijn.

Het is ons door de Consumentenbond helaas niet toegestaan het gehele artikel te plaatsen. U kunt het vinden in de Consumentengids van februari 2008 op p. 17.

Download document

Studie: Biologische groenten gezonder?

Veel mensen denken dat biologische groenten gezonder zijn dan gangbaar geteelde groenten. Recent onderzoek geeft aan dat dit niet onderbouwd is door wetenschappelijke feiten. In december 2007 verscheen een analyse van de Universiteit Gent waaruit bleek dat op basis van de momenteel beperkt beschikbare data geen eenduidige conclusies getrokken kunnen worden over verschillen tussen biologische en gangbare groenten wat betreft de voedingswaarde en contaminatiegraad. Afhankelijk van het beschouwde nutriënt of contaminant scoort biologisch soms beter en soms slechter dan zijn gangbare tegenhanger. dat stellen onderzoekers van de Universiteit Gent in hun rapport 'De meerwaarde van bio op gebied van kwaliteit en gezondheid, wetenschappelijk onderzoek naar feiten en perceptie'.

Milieuvriendelijkheid
Wanneer de biologische en gangbare productiemethode vergeleken wordt wat betreft milieuvriendelijkheid dan geldt in het algemeen dat de biologische productie beter scoort per hectare. Maar aangezien de biologische productie vaak lagere producties oplevert, is er doorgaans geen betere score wanneer men de vergelijking maakt per kilogram product.

Voedingswaarde en voedselveiligheid
Wanneer biologische en gangbare groenten qua nutritionele en toxicologische eigenschappen worden vergeleken, kunnen de onderzoekers niet besluiten dat bio duidelijk beter scoort. Er zijn tot nog toe erg weinig goede gepaarde studies die deze vergelijking maken. Toch geven de data al een goede indicatie dat bio groenten in het algemeen niet significant beter scoren op deze punten.

Deze resultaten lijken algemene claims als "biologische groenten zijn gezonder" of "biologische groenten zijn veiliger" uit te sluiten. Misschien kan grootschaliger onderzoek met gecontroleerde en gepaarde studies in de toekomst daar verandering in brengen, maar op basis van de huidige resultaten lijkt dat niet zo waarschijnlijk, alcus de onderzoekers van de Universiteit Gent in hun rapport 'De meerwaarde van bio op gebied van kwaliteit en gezondheid, wetenschappelijk onderzoek naar feiten en perceptie'.

Via onderstaande link kunt u het volledige rapport inzien.

Download document

Rapport WCRF 2007

In deze samenvatting (18 pgs) van het omvangrijke rapport van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF) wordt als één van de adviezen gegeven om voornamelijk voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong te eten. Advies is om dagelijks ten minste 400 g groente te eten (= range van verschillende hoeveelheden zetmeelarme groente en fruit van verschillende kleuren zoals rood, groen, geel, wit, paars en oranje) inclusief tomatenproducten en ui-achtige groenten zoals knoflook. Ook wordt aanbevolen om grotendeels onbewerkte graan of graanproducten en/of peulvruchten te eten bij elke maaltijd.


Download document

Groente Tips

Met deze groentetips kunt u uw cliënten op ideeën brengen hoe ze hun groenteconsumptie kunnen verhogen.

Heeft u aanvullende tips? Deel ze met uw collega's en stuur ze aan ons toe via het contactformulier, dan voegen wij ze toe aan de website.

Download document

Factsheet 1 - Groente en Gezondheid

De factsheet 'Groente en Gezondheid' kunt u gebruiken om uw cliënten te informeren waarom zij hun groenteconsumptie zouden moeten verhogen.

Download document

Factsheet 2 - Groente en Voedingsvezels
De factsheet 'Groente en Voedingsvezels' kunt u gebruiken om uw cliënten te informeren over het belang van voldoende voedingsvezels uit groente voor hun gezondheid.

Download document

Factsheet 3 - Groente: vers, verwerkt, biologisch en nitraat
De factsheet 'Groente: vers, verwerkt, biologisch en nitraat' kunt u gebruiken om uw cliënten te informeren over o.a. de voedingswaarde van verse groenten in vergelijking met verwerkte groenten en over hoe om te gaan met nitraatrijke groenten.

Download document

Studie: Voedingskundige kwaliteit van verwerkte groenten (dl 1) - Universiteit Gent

De Universiteit van Gent voerde in 2006 een literatuurstudie uit naar wat er bekend is over de voedingskundige kwaliteit van groenten (vers, diepvries en glas/blik). Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat verse groenten, diepvries groenten en groenten uit glas/blik voedingskundig gezien erg weinig van elkaar verschillen. Andere factoren (bv. ras, oogstmoment, kookwijze, kooktijd, opslagcondities e.d.) kunnen veel invloed hebben op de voedingskundige kwaliteit.

Het volledige rapport kunt u hieronder downloaden. De onderliggende tabellen zijn als een apart document opgenomen op deze website en kunt u eveneens downloaden.

Download document

Studie: Voedingskundige kwaliteit van verwerkte groenten (dl 2) - Universiteit Gent
De tabellen die behoren bij de in 2006 door de Universiteit van Gent uitgevoerde literatuurstudie naar de voedingskundige kwaliteit van verwerkte groenten kunt u hieronder downloaden.

Download document

Rapport: USDA overzicht flavonoïden 2006

Door de USDA is in augustus 2006 een uitgebreid overzicht opgesteld over de flavonoide gehaltes van geselecteerde voedingsmiddelen. LET OP: 130 pagina's!

Download document

Studie: Voedingskundige kwaliteit verwerkte groenten (dl. 1) - Davis University

In deze reviewstudie uit maart 2007, uitgevoerd door de Davis University (Califormia, USA) zijn de gehaltes aan vitamine C en B en phenolen in verse en verwerkte groenten (blik, diepvries) met elkaar vergeleken.

Download document

Studie: Voedingskundige kwaliteit verwerkte groenten (dl. 2) - Davis University

In deze reviewstudie uit maart 2007, uitgevoerd door de Davis University (Califormia, USA) zijn de gehaltes aan (pro)vitamine A, carotenoiden, vitamine E, mineralen en voedingsvezels van verse en verwerkte groenten (blik, diepvries) met elkaar vergeleken.

Download document

Artikel: Nutrinews - Meer groente voor meer gezondheid
In dit artikel dat in 2006 was opgenomen in de special over 'Verwerkte groenten' van het Belgische magazine 'Nutrinews' wordt in 4 pagina's een overzicht gegeven van wat er bekend is over de relatie tussen voldoende groenteconsumptie en gezondheid.

Download document

Artikel: Nutrinews - Voedingswaarde van industrieel verwerkte groenten
In dit artikel dat in 2006 is gepubliceerd in de special over 'Verwerkte Groenten' van het Belgische magazine 'Nutrinews' wordt in 4 pagina's een overzicht gegeven van wat er bekend is over de voedingswaarde van verwerkte groenten.

Download document

Snelkeuze
Groenten
Nutriënten
Blijf op de hoogte van nieuws en recepten.
© Copyright 2007/2008. HAK Groente Instituut. Alle rechten voorbehouden. | Disclaimer | Privacy